Präpositionen
Sorted by the decision you have to make, not by the alphabet: which preposition the place takes, and only then which case. The time axis and the genitive prepositions follow at the bottom. Собрано по порядку решений, а не по алфавиту: сначала какой предлог требует место, и только потом какой падеж. Временна́я шкала и предлоги с Genitiv — в конце страницы. Зібрано за порядком рішень, а не за абеткою: спершу який прийменник вимагає місце, і лише потім який відмінок. Часова шкала та прийменники з Genitiv — у кінці сторінки.
Taught in: Это учат здесь: Це вчать тут: Der Akkusativ A1 Ort & Richtung: wohin, wo, woher A1 Alltag und Zeit A1 Der Dativ A2 Wohnen & Umzug A2 Gesundheit & Arzttermin A2 Zeit: um, am, im, seit, ab, bis A2 Darüber sprechen: Verben mit Präpositionen A2 Welchen Kasus will das Verb? A2 Meinung & Medien B1 Reisen & Probleme B1
1. Der Ort wählt die Präposition
Woher? is not Wohin? with a dative article — the preposition itself changes. Woher? — это не Wohin? с дательным артиклем: меняется сам предлог. Woher? — це не Wohin? з давальним артиклем: змінюється сам прийменник.
| Art des Ortes | Wohin? | Wo? | Woher? | Dreier |
|---|---|---|---|---|
| Zimmer, Gebäude, Land mit Artikel a place you go inside — a room, a building, a country that carries an article место, внутрь которого входят: помещение, здание, страна с артиклем місце, куди заходять усередину: приміщення, будівля, країна з артиклем | in + Akkusativ | in + Dativ | aus + Dativ | in die Schule – in der Schule – aus der Schule |
| Platz, Markt, Fest an open space or an event — you are on it rather than in it открытая площадка или мероприятие: находишься на нём, а не внутри відкритий майданчик або свято: перебуваєш на ньому, а не всередині | auf + Akkusativ | auf + Dativ | von + Dativ | auf den Markt – auf dem Markt – vom Markt |
| Person, Ziel als Punkt a person, or a destination treated as a point you head for человек или цель, которую воспринимают как точку, к которой идут людина або ціль, яку сприймають як точку, до якої йдуть | zu + Dativ | bei + Dativ | von + Dativ | zum Arzt – beim Arzt – vom Arzt |
| Stadt, Land ohne Artikel a place name without an article — most cities and most countries название без артикля: большинство городов и большинство стран назва без артикля: більшість міст і більшість країн | nach | in + Dativ | aus + Dativ | nach Berlin – in Berlin – aus Berlin |
| das eigene Zuhause one's own home — a fixed set of three, with no article at all собственный дом: устойчивая тройка, артикля нет вообще власна домівка: стала трійка, артикля немає взагалі | nach Hause | zu Hause | von zu Hause | nach Hause – zu Hause – von zu Hause |
2. Wechselpräpositionen: Wohin? oder Wo?
Only these nine have a case to choose. The minimal pairs with their verbs are on Kasus & Präpositionen. Падеж выбирают только эти девять. Минимальные пары с глаголами — на странице «Kasus & Präpositionen». Відмінок обирають лише ці дев'ять. Мінімальні пари з дієсловами — на сторінці «Kasus & Präpositionen».
an · auf · hinter · in · neben · über · unter · vor · zwischen
| Frage | Kasus | Bedeutung | Beispiel |
|---|---|---|---|
| Wohin? | Akkusativ | a destination, or a new spatial position цель или новое положение в пространстве ціль або нове положення у просторі | Ich gehe in die Küche. I am going into the kitchen. Я иду на кухню. Я йду на кухню. |
| Wo? | Dativ | the place where something is, or where the action happens место, где что-то находится или где происходит действие місце, де щось перебуває або де відбувається дія | Ich koche in der Küche. I am cooking in the kitchen. Я готовлю на кухне. Я готую на кухні. |
Movement is not the test. Ich laufe in der Küche is full of movement and still dative, because the running begins and ends inside the kitchen. The accusative marks a change of place, not activity. Тест — не про движение. В Ich laufe in der Küche движения сколько угодно, а падеж Dativ: бег начинается и заканчивается внутри кухни. Akkusativ отмечает смену места, а не активность. Тест — не про рух. У Ich laufe in der Küche руху скільки завгодно, а відмінок Dativ: біг починається й закінчується всередині кухні. Akkusativ позначає зміну місця, а не активність.
3. zu, bei, von: kein Kasuswechsel
| Frage | Präposition | Beispiel |
|---|---|---|
| Wohin? | zu + Dativ | Ich gehe zum Arzt. I am going to the doctor. Я иду к врачу. Я йду до лікаря. |
| Wo? | bei + Dativ | Ich bin beim Arzt. I am at the doctor's. Я у врача. Я в лікаря. |
| Woher? | von + Dativ | Ich komme vom Arzt. I am coming from the doctor's. Я иду от врача. Я йду від лікаря. |
aus oder von
| Präposition | Gebrauch | Beispiele |
|---|---|---|
| aus | out of the inside of something: a room, a building, an institution изнутри наружу: из помещения, здания, учреждения зсередини назовні: з приміщення, будівлі, установи | aus dem Haus · aus der Küche · aus der Schule · aus der Bibliothek |
| aus | origin: the town or country somebody comes from происхождение: город или страна, откуда человек родом походження: місто або країна, звідки людина родом | aus Berlin · aus Deutschland · aus der Schweiz |
| von | away from a person от человека від людини | vom Arzt · von meiner Nachbarin · von Mira |
| von | away from an open space, an event, or a point you were standing at с открытой площадки, с мероприятия, от точки, у которой стоял з відкритого майданчика, зі свята, від точки, біля якої стояв | vom Markt · von der Party · vom Bahnhof · von der Arbeit |
Kurzformen
| Lang | Kurz | Kasus | Beispiel |
|---|---|---|---|
| in das | ins | Akkusativ | Ich gehe ins Kino. |
| an das | ans | Akkusativ | Wir fahren ans Meer. |
| auf das | aufs | Akkusativ | Am Wochenende fahren wir aufs Land. |
| in dem | im | Dativ | Ich bin im Kino. |
| an dem | am | Dativ | Wir sind am Meer. |
| zu dem | zum | Dativ | Ich gehe zum Bahnhof. |
| zu der | zur | Dativ | Ich gehe zur Post. |
| bei dem | beim | Dativ | Ich bin beim Arzt. |
| von dem | vom | Dativ | Ich komme vom Arzt. |
Präpositionen der Zeit
| Präposition | Kasus | Gebrauch | Beispiel |
|---|---|---|---|
| um | Akkusativ | clock time время по часам час за годинником | Der Kurs beginnt um acht Uhr. The course starts at eight o'clock. Курс начинается в восемь часов. Курс починається о восьмій годині. |
| an (am) | Dativ | days and parts of the day дни и части суток дні та частини доби | Am Montag habe ich einen Termin. On Monday I have an appointment. В понедельник у меня встреча. У понеділок у мене зустріч. |
| in (im) | Dativ | months, seasons, years месяцы, времена года, годы місяці, пори року, роки | Im Sommer fahren wir ans Meer. In summer we go to the seaside. Летом мы едем на море. Улітку ми їдемо на море. |
| in | Dativ | a point in the future, counted from now момент в будущем, отсчитанный от сейчас момент у майбутньому, відлічений від тепер | In zwei Wochen fange ich an. I start in two weeks. Через две недели я начинаю. Через два тижні я починаю. |
| seit | Dativ | started in the past and still going on началось в прошлом и продолжается почалося в минулому і триває | Ich lerne seit einem Jahr Deutsch. I have been learning German for a year. Я учу немецкий уже год. Я вчу німецьку вже рік. |
| vor | Dativ | a point in the past, counted back from now момент в прошлом, отсчитанный назад от сейчас момент у минулому, відлічений назад від тепер | Vor drei Tagen war ich beim Arzt. Three days ago I was at the doctor's. Три дня назад я был у врача. Три дні тому я був у лікаря. |
| ab | Dativ | from a starting point onwards, usually in the future начиная с какого-то момента, обычно в будущем починаючи з якогось моменту, зазвичай у майбутньому | Ab Montag arbeite ich in Berlin. From Monday on I work in Berlin. С понедельника я работаю в Берлине. З понеділка я працюю в Берліні. |
| bis | Akkusativ (meist ohne Artikel) | the end point; with an article, bis zu + Dativ конечная точка; с артиклем — bis zu + Dativ кінцева точка; з артиклем — bis zu + Dativ | Ich bleibe bis Freitag, bis zum Abend. I am staying until Friday, until the evening. Я остаюсь до пятницы, до вечера. Я залишаюся до п'ятниці, до вечора. |
| von … bis | Dativ … Akkusativ | a stretch of time with both ends named промежуток времени, у которого названы оба конца проміжок часу, у якого названо обидва кінці | Ich arbeite von acht bis vier. I work from eight to four. Я работаю с восьми до четырёх. Я працюю з восьмої до четвертої. |
| nach | Dativ | after an event после события після події | Nach dem Kurs gehe ich nach Hause. After the course I go home. После курса я иду домой. Після курсу я йду додому. |
Präpositionen mit Genitiv
| Präposition | Stufe | Bedeutung | Beispiel |
|---|---|---|---|
| während | B1 | during, in the course of во время, в течение під час, протягом | Während der Reise hat es jeden Tag geregnet. During the trip it rained every day. Во время поездки каждый день шёл дождь. Під час подорожі щодня йшов дощ. In speech während + Dativ is common and accepted; in writing keep the genitive. В речи часто и допустимо während + Dativ; на письме сохраняйте Genitiv. У мовленні часто й допустимо während + Dativ; на письмі зберігайте Genitiv. |
| wegen | B1 | because of из-за через | Wegen des Wetters bleiben wir zu Hause. Because of the weather we are staying at home. Из-за погоды мы остаёмся дома. Через погоду ми залишаємося вдома. wegen dem Wetter is everyday spoken German; it is not the written standard. wegen dem Wetter — обычная разговорная форма, но не письменная норма. wegen dem Wetter — звичайна розмовна форма, але не писемна норма. |
| trotz | B1 | in spite of несмотря на попри, незважаючи на | Trotz des Regens sind wir spazieren gegangen. In spite of the rain we went for a walk. Несмотря на дождь, мы пошли гулять. Попри дощ ми пішли гуляти. |
| statt | B1 | instead of вместо замість | Statt eines Briefes hat sie eine Mail geschickt. Instead of a letter she sent an e-mail. Вместо письма она отправила электронное сообщение. Замість листа вона надіслала електронне повідомлення. |
Verben mit fester Präposition
Here the preposition has no meaning of its own — the verb chooses it, and both are learnt together. The da-/wo- forms are on Da- & Wo-Wörter. Здесь у предлога нет собственного значения: его выбирает глагол, и учат их вместе. Формы da-/wo- — на странице «Da- & Wo-Wörter». Тут прийменник не має власного значення: його обирає дієслово, і вчать їх разом. Форми da-/wo- — на сторінці «Da- & Wo-Wörter».
| Verb | Rektion | Frage | Stufe | Beispiel |
|---|---|---|---|---|
| denken | an + Akkusativ | woran? | A2 | Denkst du an die Tickets? Are you thinking of the tickets? Ты помнишь про билеты? Ти пам'ятаєш про квитки? |
| warten | auf + Akkusativ | worauf? | A2 | Wir warten auf Leas Antwort. We are waiting for Lea's answer. Мы ждём ответа Леи. Ми чекаємо на відповідь Леї. |
| sich freuen | auf + Akkusativ | worauf? | A2 | Wir freuen uns auf den Ausflug. We are looking forward to the outing. Мы с нетерпением ждём поездки. Ми з нетерпінням чекаємо на поїздку. |
| sprechen | über + Akkusativ | worüber? | A2 | Wir sprechen über den Ausflug. We are talking about the outing. Мы говорим о поездке. Ми говоримо про поїздку. |
| sprechen | mit + Dativ | mit wem? | A2 | Ich spreche mit dem Arzt. I am speaking with the doctor. Я говорю с врачом. Я говорю з лікарем. |
| sich interessieren | für + Akkusativ | wofür? | A2 | Ich interessiere mich für den Fotokurs. I am interested in the photography course. Я интересуюсь курсом фотографии. Я цікавлюся курсом фотографії. |
| träumen | von + Dativ | wovon? | A2 | Mia träumt von einer Reise. Mia dreams of a journey. Мия мечтает о путешествии. Мія мріє про подорож. |
| arbeiten | mit + Dativ | womit? | A2 | Wir arbeiten mit einer App. We work with an app. Мы работаем с приложением. Ми працюємо з застосунком. |
| abhängen | von + Dativ | wovon? | B1 | Wie lange wir bleiben, hängt vom Wetter ab. How long we stay depends on the weather. Сколько мы пробудем, зависит от погоды. Скільки ми пробудемо, залежить від погоди. |
| sich kümmern | um + Akkusativ | worum? | B1 | Wer kümmert sich um deine Katze? Who is looking after your cat? Кто присмотрит за твоей кошкой? Хто догляне за твоєю кішкою? |
| sich wenden | an + Akkusativ | an wen? | B1 | Mit Fragen wenden Sie sich bitte an das Personal. Please turn to the staff with any questions. С вопросами обращайтесь, пожалуйста, к персоналу. З питаннями звертайтеся, будь ласка, до персоналу. |
Looking something up is support, not evidence. Return to a fresh exercise when you want to check whether you can choose the form without the table. Справочник — это поддержка, а не доказательство знания. Чтобы проверить выбор без таблицы, вернитесь к новому упражнению. Довідник — це підтримка, а не доказ знання. Щоб перевірити, чи можете ви обрати форму без таблиці, поверніться до нової вправи.